احتمالا اسمش را شنیدهاید: شهابسنگ هوبا؛ غول آهنیی که از آسمان افتاده اما از جایش تکان نخورده! این شهابسنگ نه تنها بزرگترین قطعه سنگی است که از فضا به زمین رسیده، بلکه یک رکورددار عجیب و دیدنی در دنیای نجوم است. اگر دوست دارید با داستان جذاب این مهمان آسمانی بیشتر آشنا شوید، با ما همراه باشید.
یک کشف کاملا اتفاقی با صدایی عجیب!
سال ۱۹۲۰ بود. جاکوبوس هرمانوس بریتس، مالک مزرعه هوبا در نامیبیا، مشغول شخمزنی زمین با گاوآهن بود که ناگهان یک صدای فلزی بلند شنید و گاوآهن به یکباره ایستاد! چیزی محکم و غیرمنتظره زیر خاک بود. بعد از حفاری، آنها با یک توده فلزی غولپیکر روبرو شدند که بعدها مشخص شد یک شهابسنگ آهنی است. عکس اولیه آن را فریدریش ویلهلم کگل گرفت و امروز گزارش اصلی این کشف در موزه گروتفونتن نامیبیا نگهداری میشود.
چرا هوبا اینقدر خاص است؟
-
وزن باورنکردنی: تخمین زده میشود جرم اصلی آن بیش از ۶۰ تن باشد (البته بخشهایی از آن طی سالها بریده شده!). این یعنی تقریبا دو برابر سنگینترین قطعات شهابسنگهای معروف دیگر مانند آنیگهیتو یا گانسهدو.
-
بزرگترین قطعه آهن طبیعی روی زمین: هوبا بزرگترین قطعه جامد از جنس آهن-نیکل است که به طور طبیعی روی سطح سیاره ما پیدا شده است.
-
هرگز جایش را عوض نکرده: از زمان سقوط، هرگز از محل فرودش جابجا نشده است. به خاطر وزن بسیار زیاد، برداشتن و انتقال آن غیرممکن بوده!
-
سقوط آرام!: دانشمندان فکر میکنند هوبا کمتر از ۸۰ هزار سال پیش با زمین برخورد کرده. جالب اینجاست که به نظر میرسد جو زمین آنقدر سرعتش را کم کرده که با سرعت نهایی (ترمینال ولاسیتی) به زمین برخورد کرده. همین باعث شده تقریبا سالم بماند و حفره بزرگی ایجاد نکند. سرعت ورودش به جو بیش از ۱۰ کیلومتر بر ثانیه بود، اما احتمالا تا حدود ۲.۷۵ کیلومتر بر ثانیه کند شده است.
-
ظاهر غیرمعمول: هوبا برخلاف بیشتر شهابسنگها، روی هر دو سطح اصلی خود صاف است.
مشخصات فنی: یک تکه آهن غولپیکر
-
ابعاد: حدود ۲.۷ در ۲.۷ در ۰.۹ متر (مثل یک میز بزرگ مکعبی شکل!).
-
ترکیب: حدود ۸۴٪ آهن، ۱۶٪ نیکل و کمی کبالت. از نظر علمی در رده آتاکسایتهای آهنی گروه IVB قرار میگیرد.
-
پوسته: روی سطح آن به دلیل هوازدگی، یک پوسته از هیدروکسیدهای آهن تشکیل شده است.
از وندالیسم تا جاذبه توریستی ملی
متأسفانه سالها این شهابسنگ منحصر به فرد مورد وندالیسم و دزدی قرار گرفت. مردم قطعاتی از آن را میبریدند! یک نمونه ۲.۸ کیلوگرمی که در سال ۱۹۶۸ با اره دستی (!) در طی ۳-۴ ساعت از آن جدا شده بود، در دسامبر ۲۰۲۱ در یک حراجی در لسآنجلس به قیمت ۵۹,۰۶۲ دلار فروخته شد!
اما داستان به خیر گذشت. برای محافظت از هوبا:
-
در سال ۱۹۵۵ دولت نامیبیا آن را یک اثر ملی اعلام کرد.
-
در سال ۱۹۸۷ مالک مزرعه، خانم او شیل، هوبا و زمین اطرافش را به دولت بخشید.
-
یک مرکز گردشگری دورتادور آن ساخته شد که شامل یک مسیر دسترسی سنگی دایرهای و محل نشستن است.
امروزه دیگر خبری از وندالیسم نیست و هوبا به یک جاذبه توریستی محبوب تبدیل شده که سالانه هزاران بازدیدکننده از آن دیدن میکنند.
جمعبندی: یادگاری از آسمان
شهابسنگ هوبا بیشتر از یک سنگ بزرگ است؛ یک نماد تاریخی و طبیعی است که داستانی از سقوط آرام، کشفی تصادفی و در نهایت حفاظت هوشمندانه را روایت میکند. این غول آرام آهنی به ما یادآوری میکند که گاهی بزرگترین شگفتیهای طبیعت، در سادهترین و غیرمنتظرهترین مکانها پیدا میشوند.
منبع: https://en.wikipedia.org/wiki/Hoba_meteorite